Je hebt een strategisch leider nodig op het moment dat de organisatie meer vraagt dan het huidige leiderschap kan leveren, en dat patroon zich niet vanzelf oplost. Dat klinkt simpel. In de praktijk herken je het zelden op tijd.
Hier zijn de situaties waarin een strategisch leider geen luxe is, maar de snelste route naar een werkende organisatie.
1. Een sleutelfiguur vertrekt plotseling
De directeur, de commercieel directeur of de operationeel manager stapt op. Of erger: valt uit. De organisatie loopt door, maar zonder sturing. Besluiten worden uitgesteld. Teams wachten af. Klanten merken het.
Een strategisch leider kan snel instappen. Geen inwerkperiode van drie maanden, geen wervingstraject van een half jaar. Direct overzicht, direct richting.
2. De groei stagneert terwijl de ambitie niet verandert
Het bedrijf groeide jarenlang, maar de afgelopen kwartalen loopt het vast. Niet door gebrek aan inzet. Eerder door gebrek aan structuur, prioriteit of een koers die niet meer klopt met de markt.
Een directeur die altijd in de organisatie heeft gezeten, ziet de blinde vlekken niet meer. Een strategisch leider van buitenaf wel. Hij of zij brengt een buitenperspectief mee zonder politieke ballast.
3. Er staat een strategische transitie voor de deur
Fusie, overname, pivot, internationalisering of exit. Dit soort transities vraagt om leiderschap dat dit eerder heeft meegemaakt. Niet iemand die er voor het eerst induikt terwijl de organisatie in volle vaart door blijft draaien.
Een ervaren strategisch leider kent de valkuilen. Hij of zij weet welke besluiten in welke volgorde genomen moeten worden, en wat er mis kan gaan als je de verkeerde kant kiest.
4. Besluiten stapelen zich op bij de top
Alles moet langs de directeur. Managers escaleren in plaats van beslissen. De organisatie wacht op goedkeuring voor zaken die twee niveaus lager geregeld zouden moeten worden.
Dit is een structuurprobleem, geen persoonlijk probleem. Een strategisch leider lost het op door heldere beslisbevoegdheid in te richten, niet door nog harder te werken aan de top.
5. De interne kandidaat is er nog niet klaar voor
Je weet wie de volgende directeur moet worden. Maar die persoon heeft nog anderhalf jaar nodig om die stap te kunnen zetten. Intussen moet de organisatie geleid worden.
Een strategisch leider brugt die periode en helpt de interne kandidaat tegelijkertijd te groeien. Dat is geen tijdverlies. Dat is slimme opvolgingsplanning.
Wanneer is een strategisch leider niet de juiste keuze?
Als het vraagstuk persoonlijk is in plaats van organisatorisch. Als je een coach nodig hebt om jezelf te ontwikkelen, voegt externe sturing weinig toe. En als de organisatie fundamenteel geen behoefte heeft aan extra leiderschap maar aan andere mensen op bestaande plekken, is dat een HR-vraagstuk, geen directievraagstuk.
Wat kost wachten?
De meest onderschatte kostenfactor bij directievacatures zijn de gemiste besluiten, de vertrokken medewerkers, de klanten die niets horen en de kansen die liggen te wachten terwijl niemand ze pakt.
Bij 46 klanten in 18 maanden en recordjaren in een directiefunctie is het patroon hetzelfde: de organisaties die snel ingrijpen, komen sneller op stoom. De organisaties die wachten totdat het pijn doet, beginnen op achterstand.
Meer over de praktijk van strategisch leiderschap lees je in Wat is strategisch leiderschap? en in de veelgestelde vragen.
Marcel A. Misdorp is senior commercial leader met 25+ jaar ervaring in digital media, adtech en online advertising. Meer: e-marcel.nl
Veelgestelde vragen
Wat kost het inschakelen van een strategisch leider?
Dat hangt af van de omvang van de opdracht, het aantal dagen per week en de duur. Wat het oplevert is doorgaans concreter te maken dan wat het kost: snellere besluitvorming, minder escalaties, een team dat weer richting heeft.